۱
(۱)

پژوهش کیفی به کلیه روش های پژوهشگر برای شناسایی، طبقه بندی و استخراج مفاهمی از داده های کیفی اطلاق می شود. هدف یک پژوهشگر از انجام پژوهش های کیفی این است خود را به جای دیگران قرار دهد و به این طریق بتواند رفتار اجتماعی آن ها را درک کند. توجه داشته باشید که انجام پژوهش کیفی با استفاده از روش های مرسوم آماری امکان پذیر نیست.

بیشتر بخوانید: جامعه آماری در پژوهش های کیفی

پژوهش کیفی شاید در ابتدا برای شما کمی گنگ به نظر برسد اما بعد از این تعریف آن را ارائه کردیم و ابزارهای اصلی پژوهش کیفی را به شما معرفی کردیم، بیشتر به مفهوم و کاربرد این نوع پژوهش پی خواهید برد. همانطور که می دانید سه نوع پژوهش داریم: ۱) پژوهش کمی، ۲) پژوهش کیفی و ۳) پژوهش ترکیبی (کمی و کیفی) که در این مقاله پژوهش کیفی و ابزارهای اصلی آن مورد توجه قرار گرفته است.

پژوهش کیفی چیست؟

پژوهش کیفی (Qualitative Research) هر نوع پژوهشی که یافته هایی را در اختیار ما قرار دهد که این یافته ها با استفاده از روش هایی غیر از روش های مرسوم آماری یا به طور کلی با استفاده از کمی کردن به دست آمده اند، می باشد. پژوهش در مورد زندگی افراد، شرح حال افراد، تحلیل رفتارها و خصایص اجتماعی افراد و … از جمله مثال های مربوط به پژوهش کیفی هستند.

ابزارهای اصلی در پژوهش کیفی

پژوهش های کیفی سه ابزار اصلی به شرح زیر دارند:

۱- ابزار مشاهده

مشاهده در پژوهش های کیفی به معنای ثبت دقیق و منظم رفتار، گفتار، حوادث و رخدادهای مورد نظر با استفاده از روش های ادراکی یا حواس بشری می باشد. همانطور که می دانید، مشاهده چیزی نیست که بتوانیم آن را با استفاده از روش های کمی تحلیل یا تفسیر کنیم بنابراین یکی از ابزارهای اصلی در پژوهش کیفی است.

۲- ابزار مصاحبه

مصاحبه در پژوهش کیفی به منظور جمع آوری اطلاعات مورد نیاز پژوهش از طریق مصاحبه مستقیم یا غیر مستقیم با سوژه های پژوهش انجام می شود. مصاحبه یکی از ابزارهای بسیار مهم و یکی از معتبرترین این ابزارها در پژوهش های کیفی به حساب می آید.

۳- ابزار منابع

منابع در پژوهش های کیفی به معنای مراجعه کردن به اسناد و مدارک موجود در مورد موضوع تحت پژوهش و جمع آوری اطلاعات مورد نیاز پژوهش از این اسناد و مدارک می باشد. ابزار منابع در پژوهش کیفی کاربرد فراوانی دارد و روش معتبر و پذیرفته شده ای برای جمع آوری اطلاعات کیفی در زمینه های مختلف است.

با این که سه ابزار اصلی در پژوهش کیفی وجود دارد اما دو ابزار مصاحبه و منابع پرکاربردتر و به مراتب مهم تر از ابزار مشاهده هستند. اما معیار مشخصی برای انتخاب یک ابزار میان دو ابزار مصاحبه و منابع وجود ندارد. بنابراین این نوع و هدف پژوهش است که تعیین می کند کدام ابزار برای مطالعه شما مناسب است. بنابراین در استفاده از این ابزارها باید دقت کافی را داشته باشید.

بیشتر بخوانید: تحلیل داده های کیفی

میانگین امتیاز ۱ / ۵. تعداد امتیازها: ۱

اولین نفری باشید که به این مطلب امتیاز می‌دهید